Yumurtalık kanseri, yumurtalıklardan veya yumurtalıklarla ilişkili dokulardan gelişebilen kötü huylu tümörlerin genel adıdır. Yumurtalıklar, kadın üreme sisteminin bir parçasıdır ve hem yumurta üretiminde hem de bazı hormonların salgılanmasında rol oynar.

Peki yumurtalık kanseri nedir, belirtileri nelerdir ve nasıl teşhis edilir?

Yumurtalık kanserinin erken dönemlerinde belirtiler hafif olabilir veya başka, daha sık görülen sağlık sorunlarıyla karıştırılabilir. Bu nedenle özellikle yeni başlayan ve kalıcı hale gelen karın şişkinliği, çabuk doyma veya pelvik ağrı gibi belirtiler dikkatle değerlendirilmelidir.

Ancak bu belirtilerin bulunması kişinin kesinlikle yumurtalık kanseri olduğu anlamına gelmez. Benzer şikâyetler birçok iyi huylu durumda da görülebilir.

Yumurtalık Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Yumurtalık kanserinde görülebilecek belirtiler arasında:

• Karında veya pelviste ağrı,
• Şişkinlik,
• Karın çevresinde büyüme hissi,
• Çabuk doyma,
• İştah azalması,
• Sık idrara çıkma,
• Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik,
• Açıklanamayan kilo kaybı veya kilo değişimi

yer alabilir.

Burada önemli olan tek bir belirtinin varlığı değil, şikâyetlerin yeni başlaması, sık tekrarlaması ve kalıcı hale gelmesidir.

Yumurtalık Kanseri Neden Olur?

Yumurtalık kanserinin tek bir nedeni yoktur.

Kanser gelişimi, hücrelerin büyümesini ve çoğalmasını kontrol eden genlerde meydana gelen değişikliklerle ilişkilidir.

Bazı kişilerde bu değişiklikler yaşam boyunca gelişirken bazı kişilerde kalıtsal genetik yatkınlık söz konusu olabilir.

Yumurtalık Kanseri Risk Faktörleri Nelerdir?

Risk faktörleri arasında:

• İleri yaş,
• Ailede yumurtalık veya meme kanseri öyküsü,
• BRCA1 veya BRCA2 gen değişiklikleri,
• Lynch sendromu,
• Hiç doğum yapmamış olmak,
• Endometriozis,
• Bazı hormonal ve üreme öyküsü faktörleri

bulunabilir.

Ancak risk faktörlerinin bulunması kişinin mutlaka kanser olacağı anlamına gelmez.

BRCA1 ve BRCA2 Nedir?

BRCA1 ve BRCA2, hücrelerde DNA hasarının onarılmasında rol oynayan genlerdir.

Bu genlerdeki bazı kalıtsal değişiklikler meme ve yumurtalık kanseri riskini artırabilir.

Özellikle ailesinde genç yaşta meme kanseri, yumurtalık kanseri veya birden fazla kanser vakası bulunan kişilerde genetik danışmanlık değerlendirilebilir.

Genetik test sonucunun yorumlanması da önemlidir; her genetik varyant aynı riski taşımaz.

Yumurtalık Kanseri ile PKOS Aynı Şey mi?

Hayır.

Polikistik Over Sendromu (PKOS) hormonal ve metabolik özellikleri olan yaygın bir durumdur; yumurtalık kanseri değildir.

Yumurtalıklarla ilişkili ancak kanser olmayan yaygın bir durum hakkında ayrıntılı bilgi için Polikistik Over Sendromu (PKOS) belirtileri ve tedavisi rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Yumurtalık Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis sürecinde kişinin belirtileri ve fizik muayenesi değerlendirilir.

Gerekli durumlarda:

• Ultrasonografi,
• Bilgisayarlı tomografi,
• MR,
• Kan testleri

kullanılabilir.

Ancak kesin tanı çoğu zaman tümör dokusunun patolojik olarak incelenmesiyle konur.

CA-125 Nedir?

CA-125, yumurtalık kanseri değerlendirmesinde kullanılabilen bir kan belirtecidir.

Ancak çok önemli bir nokta var:

CA-125 yüksekliği tek başına yumurtalık kanseri tanısı koydurmaz.

CA-125:

• Endometriozis,
• Miyom,
• Pelvik enfeksiyonlar,
• Adet dönemi,
• Gebelik,
• Farklı kanser türleri

gibi başka durumlarda da yüksek çıkabilir.

Aynı şekilde bazı yumurtalık kanserlerinde CA-125 normal olabilir.

Bu nedenle test sonucu görüntüleme ve klinik değerlendirmeyle birlikte yorumlanır.

Yumurtalık Kanseri Taraması Var mı?

Genel toplumda yumurtalık kanseri için herkesin düzenli olarak CA-125 veya ultrason yaptırmasının yaşam kurtarıcı bir tarama yöntemi olduğu gösterilmiş değildir.

Özellikle ortalama riskli kişilerde rutin tarama önerileri sınırlıdır.

Ancak yüksek genetik risk taşıyan kişiler farklı şekilde değerlendirilir.

Bu nedenle ailesel risk veya BRCA gibi genetik değişiklikler söz konusuysa kişiselleştirilmiş takip planı gerekir.

Yumurtalık Kanseri Evreleri Nelerdir?

Yumurtalık kanseri genel olarak Evre I ile Evre IV arasında sınıflandırılır.

Evre I: Hastalık yumurtalıklarla sınırlıdır.

Evre II: Pelvis içerisindeki diğer yapılara yayılım vardır.

Evre III: Karın zarına veya bazı lenf düğümlerine yayılım olabilir.

Evre IV: Uzak organlara yayılım söz konusudur.

Evreleme tedavi planı ve hastalığın gidişatı açısından önemlidir.

Yumurtalık Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi:

• Kanserin türüne,
• Evresine,
• Hastanın yaşına,
• Genel sağlık durumuna,
• Genetik özelliklere

göre belirlenir.

Tedavide temel olarak cerrahi ve kemoterapi kullanılabilir.

Bazı hastalarda hedefe yönelik tedaviler veya farklı sistemik tedaviler de değerlendirilebilir.

Yumurtalık Kanseri Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Cerrahinin amacı mümkün olduğunda tümör dokusunu çıkarmaktır.

Ameliyatın kapsamı hastalığın evresine ve hastanın durumuna göre değişebilir.

Bazı durumlarda:

• Yumurtalıklar,
• Fallop tüpleri,
• Rahim,
• Omentum,
• Görülebilen tümör odakları

çıkarılabilir.

Daha genç ve erken evredeki bazı hastalarda doğurganlığı koruyucu cerrahi seçenekleri değerlendirilebilir.

Kemoterapi Ne Zaman Kullanılır?

Kemoterapi birçok yumurtalık kanseri vakasında tedavinin önemli bir parçasıdır.

Ameliyat sonrasında veya bazı durumlarda ameliyat öncesinde kullanılabilir.

Amaç tümör hücrelerini azaltmak ve hastalığın kontrolünü sağlamaktır.

Kullanılacak ilaçlar ve tedavi süresi hastaya göre değişir.

Hedefe Yönelik Tedaviler Var mı?

Evet. Özellikle bazı genetik ve moleküler özelliklere sahip yumurtalık kanserlerinde PARP inhibitörleri gibi hedefe yönelik tedaviler kullanılabilir.

Bu ilaçlar herkes için uygun değildir.

Tümörün genetik yapısı ve hastanın kalıtsal genetik özellikleri tedavi seçimini etkileyebilir.

Yumurtalık Kanseri Tekrarlar mı?

Yumurtalık kanseri tedavi sonrasında tekrar edebilir.

Tekrarlama riski:

• Evre,
• Tümör tipi,
• Tedaviye verilen yanıt,
• Moleküler özellikler

gibi faktörlere bağlıdır.

Bu nedenle tedavi tamamlandıktan sonra düzenli takip önemlidir.

Yumurtalık Kanseri Önlenebilir mi?

Yumurtalık kanserini tamamen önleyen bir yöntem yoktur.

Ancak bazı faktörlerin riskle ilişkili olduğu bilinmektedir.

Özellikle yüksek genetik risk taşıyan kişilerde koruyucu cerrahi gibi seçenekler değerlendirilebilir.

Bu kararlar ciddi ve kişiselleştirilmiş kararlardır; genetik danışmanlık ve uzman değerlendirmesi gerekir.

Doğum Kontrol Hapları Riski Etkiler mi?

Uzun süreli kombine doğum kontrol hapı kullanımı yumurtalık kanseri riskinde azalma ile ilişkilendirilmiştir.

Ancak bu bilgi:

“Kanserden korunmak için herkes doğum kontrol hapı kullanmalı”

anlamına gelmez.

Doğum kontrol haplarının kendi riskleri ve kullanım kısıtlamaları vardır.

Hormonal doğum kontrol yöntemlerinin nasıl çalıştığını ve kimler için uygun olmayabileceğini doğum kontrol hapı kullanımı ve yan etkileri rehberimizde anlattık.

Yumurtalık Kanseri Genç Yaşta Görülür mü?

Evet, ancak risk yaşla birlikte artar.

Yumurtalık tümörlerinin farklı türleri vardır ve bazı nadir türler genç yaşlarda daha sık görülebilir.

Bu nedenle yaş tek başına tanıyı dışlamaz.

Yumurtalık Kanseri Ağrı Yapar mı?

Yapabilir.

Karın veya pelvis bölgesinde sürekli ağrı ve basınç hissi görülebilir.

Ancak ağrı çok yaygın bir şikâyettir ve tek başına kanser anlamına gelmez.

Yeni başlayan, sürekli veya giderek artan ağrılar değerlendirilmelidir.

Yumurtalık Kanseri Adet Düzensizliği Yapar mı?

Bazı hastalarda adet düzeninde değişiklik görülebilir ancak bu yumurtalık kanserinin en özgün belirtisi değildir.

Adet düzensizliğinin çok daha sık görülen hormonal ve jinekolojik nedenleri bulunur.

Bu nedenle adet düzensizliği tek başına yumurtalık kanseri şüphesi olarak değerlendirilmemelidir.

Yumurtalık Kanseri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yumurtalık kanseri ultrasonda belli olur mu?
Ultrason şüpheli kitleleri gösterebilir ancak tek başına kesin kanser tanısı koymaz.

CA-125 yüksekse kanser miyim?
Hayır. CA-125 birçok iyi huylu durumda da yükselebilir.

Yumurtalık kanseri kalıtsal mı?
Bazı vakalarda BRCA1, BRCA2 veya Lynch sendromu gibi kalıtsal yatkınlıklar rol oynayabilir.

Yumurtalık kanseri erken belirti verir mi?
Belirtiler erken dönemde hafif ve özgül olmayabilir.

Yumurtalık kanseri tedavi edilir mi?
Tedavi mümkündür ve başarı şansı evre, tümör tipi ve hastanın durumuna göre değişir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Özellikle birkaç hafta boyunca devam eden:

• Şişkinlik,
• Çabuk doyma,
• Pelvik veya karın ağrısı,
• Karın çevresinde artış,
• İdrar alışkanlıklarında belirgin değişiklik

gibi şikâyetler varsa kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmak uygun olabilir.

Ailede yumurtalık veya erken yaşta meme kanseri öyküsü bulunuyorsa bu bilgi doktorla paylaşılmalıdır.

Sonuç

Yumurtalık kanseri, belirtileri erken dönemde belirsiz olabilen ciddi bir jinekolojik kanser türüdür.

Karın şişkinliği, çabuk doyma, pelvik ağrı ve idrar alışkanlıklarında değişiklik gibi belirtiler görülebilir. Ancak bu şikâyetler tek başına kanser tanısı anlamına gelmez.

Aile öyküsü ve BRCA1/BRCA2 gibi genetik faktörler bazı kişilerde riski artırabilir.

Teşhiste görüntüleme, kan testleri ve patolojik inceleme birlikte kullanılabilir. CA-125 ise tek başına tanı testi değildir.

Erken değerlendirme ve kişiselleştirilmiş tedavi planı hastalığın yönetiminde büyük önem taşır.