Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) Nedir? Zorunlu mu, Maaştan Kesinti Olacak mı?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) Nedir? Zorunlu mu, Maaştan Kesinti Olacak mı?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), Türkiye’de çalışanların emeklilik dönemindeki gelirlerini desteklemek amacıyla kurulması planlanan yeni bir ikinci basamak emeklilik modeli. 2026-2028 Orta Vadeli Program’da mevcut Otomatik Katılım Sistemi’nin (OKS), işverenlerin de katkı sağlayacağı bir yapıya dönüştürülerek TES’in kurulması hedeflendi. 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı’nda ise düzenleme için 2026’nın ikinci çeyreği işaret edilmişti.

Ancak internette yer alan “maaşlardan yüzde 3 kesinti başladı” veya “TES zorunlu olarak yürürlüğe girdi” şeklindeki ifadeler mevcut durumla karıştırılmamalı. Eylül 2026 itibarıyla TES’in ayrıntılarını kesinleştiren ve sistemi fiilen başlatan kapsamlı yasal düzenleme yürürlüğe girmiş değil. Dolayısıyla çalışanların maaşlarından TES adı altında başlamış yeni bir zorunlu kesinti bulunmuyor; kesinti oranları, kapsam, çıkış şartları ve kesin başlangıç tarihi nihai mevzuatla netleşecek.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) Nedir?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanların SGK kapsamında elde edeceği emeklilik gelirine ek bir birikim oluşturmayı hedefleyen ikinci basamak emeklilik sistemi olarak planlanıyor. Sistemin temelinde çalışan, işveren ve oluşturulacak modele göre kamu desteğiyle uzun vadeli emeklilik birikimi oluşturulması bulunuyor.

Resmî Orta Vadeli Program’daki ifade, mevcut Otomatik Katılım Sistemi’nin işverenlerin de katkısı ile ikinci basamak emeklilik sistemine dönüşeceği ve bu şekilde TES’in kurulacağı yönünde.

TES 2026’da Başladı mı?

Hayır. TES için 2026 yılına yönelik resmî bir hedef bulunmasına rağmen sistem Eylül 2026 itibarıyla fiilen başlamış değil.

2026-2028 Orta Vadeli Program ve 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı kapsamında TES’e geçiş için 2026’nın ikinci çeyreği hedeflenmişti. Ancak bu takvim geçti. Ağustos sonu ve Eylül başındaki güncel durumda TES’in tüm ayrıntılarını belirleyen kapsamlı bir kanun teklifi veya yürürlüğe girmiş nihai düzenleme kamuoyuna açıklanmış değil.

Bu nedenle TES hakkında açıklanan program hedefi ile yürürlükte olan mevzuatı birbirinden ayırmak gerekiyor.

TES Zorunlu mu Olacak?

TES’in mevcut OKS’nin işveren katkılı ikinci basamak emeklilik sistemine dönüştürülmesi yoluyla kurulması planlanıyor. Kamuoyuna yansıyan model tartışmalarında sistemin zorunlu yapıda olması öne çıkıyor.

Ancak Eylül 2026 itibarıyla TES henüz yürürlüğe girmediği için kimlerin zorunlu olarak sisteme dahil olacağı, cayma veya çıkış hakkının bulunup bulunmayacağı ve istisnaların neler olacağı nihai mevzuatla kesinleşmiş değil.

Dolayısıyla bugün için “tüm çalışanlar kesin olarak TES’e girmek zorunda” şeklinde bir ifade kullanmak yerine, zorunlu ikinci basamak modelinin planlandığını ve ayrıntıların düzenleme sonrasında kesinleşeceğini belirtmek daha doğru.

TES’te Maaştan Kesinti Olacak mı?

TES tartışmalarında çalışanların ücretlerinden katkı payı alınması modelin temel unsurlarından biri. Basında en sık yer alan oran çalışan maaşından yüzde 3 katkı alınması yönünde. Bunun yanında işveren katkısı da planlanan sistemin temel özelliklerinden biri.

Fakat 2026-2028 OVP’nin TES maddesinde çalışan katkısının kesin yüzde 3 olacağı yazmıyor. OVP, OKS’nin işveren katkısıyla TES’e dönüştürüleceğini belirtiyor ancak katkı oranları, sisteme giriş-çıkış koşulları ve diğer finansal parametreleri kesinleştirmiyor.

Bu nedenle yüzde 3 rakamı kamuoyunda tartışılan modelin önemli bir parçası olsa da nihai ve yürürlükteki TES kesinti oranı olarak değerlendirilmemeli.

Şu Anda Maaşlardan TES Kesintisi Yapılıyor mu?

Hayır. Eylül 2026 itibarıyla TES henüz hayata geçirilmediği için çalışanların ücretlerinden “TES kesintisi” adı altında başlamış yeni bir zorunlu kesinti bulunmuyor.

Çalışanların mevcut SGK primleri veya Otomatik Katılım Sistemi kapsamındaki kesintiler TES’in yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. TES için ayrıca gerekli yasal ve idari düzenlemelerin tamamlanması gerekiyor.

TES Kimleri Kapsayacak?

TES’in hangi çalışan gruplarını hangi şartlarla kapsayacağı en çok merak edilen konulardan biri. Planlanan sistemin çalışanların emeklilik birikimini güçlendirmeyi hedeflediği ve mevcut OKS altyapısının dönüştürülmesine dayandığı biliniyor.

Bununla birlikte Eylül 2026 itibarıyla kapsamı kesin biçimde belirleyen yürürlükte bir TES kanunu bulunmadığından özel sektör çalışanları, kamu personeli, Bağ-Kur’lular ve farklı çalışma statülerinin sisteme hangi koşullarla dahil edileceğine ilişkin kesin liste vermek mümkün değil.

İşveren TES’e Katkı Yapacak mı?

Evet, TES planının en net resmî unsurlarından biri işveren katkısı. 2026-2028 Orta Vadeli Program’da mevcut Otomatik Katılım Sistemi’nin “işverenlerin de katkısı ile” ikinci basamak emeklilik sistemine dönüştürüleceği açıkça belirtiliyor.

Ancak işverenin ne kadar katkı yapacağı, katkının kademeli uygulanıp uygulanmayacağı ve işletmelere yönelik istisnaların bulunup bulunmayacağı nihai düzenleme yapılmadan kesinleşmiş değil.

TES ile BES Aynı Şey mi?

Hayır. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile kurulması planlanan TES aynı sistem değil.

Özellik BES Planlanan TES
Temel yapı Bireysel emeklilik ve uzun vadeli tasarruf İkinci basamak tamamlayıcı emeklilik
Katılım Gönüllü BES sözleşmelerinde isteğe bağlı Zorunlu modele dönük planlama bulunuyor; ayrıntılar kesinleşmedi
İşveren katkısı Standart BES’in zorunlu unsuru değil OVP’de açıkça öngörülüyor
Mevcut durum Yürürlükte Eylül 2026 itibarıyla henüz yürürlüğe girmedi

TES ile Otomatik Katılım Sistemi (OKS) Arasındaki Fark Ne?

Otomatik Katılım Sistemi halen mevcut emeklilik sisteminin bir parçası. TES ise OKS’nin dönüştürülmesiyle kurulması planlanan yeni ikinci basamak yapı.

OVP’ye göre temel değişikliklerden biri işverenlerin de sisteme katkıda bulunması olacak. Ayrıca OKS katılımcılarının BES’teki emeklilik fonlarına erişebilmesine ve kesintilerin sadeleştirilmesine yönelik düzenlemeler de programda yer alıyor.

TES İkinci Emeklilik Maaşı Sağlayacak mı?

TES’in temel amacı SGK emekliliğini ortadan kaldırmak değil, emeklilik döneminde SGK gelirini tamamlayabilecek ek bir birikim oluşturmak. Bu nedenle sistem sıklıkla “ikinci emeklilik” veya “ikinci emeklilik maaşı” ifadeleriyle anlatılıyor.

Ancak TES’ten alınacak ödemenin aylık maaş mı, toplu ödeme mi veya farklı seçeneklerin birleşimi mi olacağı; hak kazanma yaşı ve sistemde kalma süresi gibi ayrıntılar nihai mevzuat açıklanmadan kesin olarak söylenemez.

TES Kıdem Tazminatını Kaldıracak mı?

TES’in kıdem tazminatını kaldıracağı yönünde dönem dönem iddialar gündeme geliyor. Ancak 2026-2028 Orta Vadeli Program’ın TES maddesinde kıdem tazminatının kaldırılacağı veya TES’e aktarılacağı yönünde bir hüküm bulunmuyor.

Bu nedenle mevcut resmî program metnine dayanarak “TES gelince kıdem tazminatı kalkacak” demek doğru değil. Böyle bir değişiklik yapılacaksa ayrıca açık bir yasal düzenleme gerekir.

TES Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programında TES için 2026’nın ikinci çeyreği hedeflenmişti. Ancak bu takvim gerçekleşmedi.

Eylül 2026 itibarıyla sistemin kesin başlangıç tarihi belli değil. Yeni kanun veya idari düzenlemeler açıklandığında başlangıç tarihi, kapsam ve katkı oranlarının netleşmesi bekleniyor.

TES Neden Kurulmak İsteniyor?

TES, Türkiye’de yurt içi tasarrufların artırılması ve çalışanların emeklilik dönemindeki gelirlerinin desteklenmesi hedeflerinin bir parçası. OVP’de TES, “Tasarrufların artırılması” başlığı altında yer alıyor.

Uzun vadeli tasarrufların büyütülmesi, emeklilik fonlarının geliştirilmesi ve çalışanların SGK dışında ek birikime sahip olması sistemin temel hedefleri arasında değerlendiriliyor.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi Hakkında Sık Sorulan Sorular

TES nedir?

TES, mevcut Otomatik Katılım Sistemi’nin işveren katkısı da içeren ikinci basamak emeklilik sistemine dönüştürülmesiyle kurulması planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’dir.

TES başladı mı?

Hayır. Eylül 2026 itibarıyla TES fiilen yürürlüğe girmiş değil ve 2026’nın ikinci çeyreği için öngörülen takvim gerçekleşmedi.

TES’te maaştan yüzde 3 kesilecek mi?

Yüzde 3 çalışan katkısı kamuoyunda sıkça dile getirilen model. Ancak OVP’de kesin çalışan katkı oranı belirtilmiyor ve nihai TES mevzuatı henüz yürürlükte değil. Bu nedenle yüzde 3’ü bugün geçerli kesin bir TES kesintisi olarak değerlendirmek doğru değil.

TES zorunlu olacak mı?

Zorunlu ikinci basamak emeklilik modeli üzerinde çalışılıyor. Ancak zorunluluğun kapsamı, istisnalar ve çıkış koşulları nihai mevzuatla netleşecek.

İşveren de para yatıracak mı?

OVP’de OKS’nin işverenlerin de katkısıyla TES’e dönüştürüleceği açıkça belirtiliyor. İşveren katkısının kesin oranı ise henüz netleşmiş değil.

TES, SGK emekliliğinin yerine mi geçecek?

Hayır. Planlanan yapı SGK’nın yerine geçmekten ziyade SGK emeklilik gelirini tamamlayacak ikinci basamak bir emeklilik sistemi oluşturmayı amaçlıyor.

TES yüzünden kıdem tazminatı kalkacak mı?

Mevcut OVP metninde TES nedeniyle kıdem tazminatının kaldırılacağına ilişkin bir hüküm bulunmuyor.

Sonuç

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, Türkiye’nin emeklilik ve uzun vadeli tasarruf yapısında önemli bir değişiklik yaratabilecek projelerden biri. Resmî plan, mevcut Otomatik Katılım Sistemi’ni işveren katkılı ikinci basamak emeklilik sistemine dönüştürmek ve TES’i kurmak yönünde.

Ancak Eylül 2026 itibarıyla sistem henüz yürürlüğe girmiş değil. Bu nedenle maaştan yüzde 3 kesinti, kesin kapsam, zorunluluk, çıkış şartları ve başlangıç tarihi gibi ayrıntılar hakkında internetteki iddiaları yürürlükteki mevzuat gibi değerlendirmemek gerekiyor. TES’e ilişkin kanun veya resmî düzenleme yayımlandığında bu ayrıntılar kesinleşecek ve içeriğin güncellenmesi gerekecek.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir