Kedilerde FIP, yani Feline Infectious Peritonitis, kedilerde görülebilen ciddi bir hastalıktır. FIP, yaygın olarak görülen feline coronavirus (FCoV) enfeksiyonu ile ilişkilidir. Ancak feline coronavirus ile karşılaşan her kedide FIP gelişmez.

Feline coronavirus özellikle çok sayıda kedinin bir arada yaşadığı ortamlarda daha sık görülebilir. Virüsün kedinin vücudunda geçirdiği değişiklikler ve bağışıklık yanıtıyla ilişkili süreçler sonucunda bazı kedilerde FIP ortaya çıkabilir.

FIP geçmişte tedavi seçeneklerinin son derece sınırlı olduğu bir hastalık olarak biliniyordu. Günümüzde antiviral tedaviler konusunda önemli gelişmeler bulunuyor. Bu nedenle FIP şüphesi bulunan bir kedide internetteki eski bilgilerle hareket etmek yerine veteriner hekime başvurmak çok önemlidir.

FIP ile Feline Coronavirus Aynı Şey mi?

Hayır. Bu ayrım özellikle önemlidir.

Feline coronavirus (FCoV) kediler arasında yaygın olabilen bir virüstür. Enfekte kedilerin önemli bir bölümünde hiçbir belirti görülmeyebilir veya hafif bağırsak belirtileri ortaya çıkabilir.

FIP ise feline coronavirus enfeksiyonuyla ilişkili olarak bazı kedilerde gelişen ciddi hastalık tablosudur.

Dolayısıyla bir kedinin feline coronavirus testinin pozitif çıkması, tek başına kedinin FIP olduğu anlamına gelmez.

Kedilerde FIP Neden Olur?

FIP’in gelişimi basitçe “bir kediden FIP virüsü bulaştı” şeklinde açıklanamaz.

Cornell Feline Health Center’a göre FIP, feline coronavirus’un kedinin vücudunda geçirdiği değişikliklerle ilişkilidir. Genetik yatkınlık, yaş, bağışıklık sistemi ve stres gibi faktörlerin de hastalığın gelişiminde rol oynayabileceği düşünülmektedir.

Özellikle genç kedilerde FIP’e daha sık rastlanabilir.

Kedilerde görülebilen sağlık sorunları hakkında daha fazla bilgi için kedi tüyünün insan sağlığı üzerindeki etkileri hakkındaki yazımıza da göz atabilirsiniz.

FIP Bulaşıcı mı?

Bu konuda kavramları ayırmak gerekir.

Kediler arasında yayılabilen esas etken feline coronavirus’tur. Virüs özellikle dışkı-ağız yoluyla yayılabilir. Ortak kullanılan kum kapları bu nedenle bulaşma açısından önem taşıyabilir.

FIP gelişmesine yol açan değişmiş virüsün ise tipik olarak kediden kediye FIP hastalığı şeklinde yayıldığı düşünülmez.

Birden fazla kedinin bulunduğu evlerde hijyen ve kum kabı temizliği özellikle önemlidir.

Kedilerde FIP Belirtileri Nelerdir?

FIP’in belirtileri hastalığın biçimine ve etkilenen organlara göre değişebilir.

Başlangıçta daha genel belirtiler görülebilir:

• İştahsızlık
• Kilo kaybı
• Halsizlik
• Ateş
• Büyüme geriliği

Hastalık ilerlediğinde belirtiler daha belirgin hale gelebilir.

Islak FIP Nedir?

Efüzif (ıslak) FIP olarak adlandırılan formda karın veya göğüs boşluğunda sıvı birikimi görülebilir.

Karında sıvı birikmesi kedinin karnının belirgin şekilde büyümesine yol açabilir.

Göğüs boşluğunda sıvı birikmesi ise solunumu etkileyebilir ve nefes alma güçlüğüne neden olabilir.

Özellikle nefes almakta zorlanan bir kedi acil veteriner değerlendirmesi gerektirir.

Kuru FIP Nedir?

Efüzif olmayan, günlük kullanımda kuru FIP olarak adlandırılan formda belirgin sıvı birikimi görülmeden farklı organlar etkilenebilir.

Gözlerde veya sinir sisteminde belirtiler ortaya çıkabilir. Bazı kedilerde nörolojik sorunlar görülebilir.

FIP’in farklı biçimleri arasında kesin bir sınır bulunmayabilir ve aynı kedide farklı belirtiler birlikte görülebilir.

FIP Nasıl Teşhis Edilir?

FIP teşhisinin zor olabilmesinin önemli nedenlerinden biri, tek bir basit testin her durumda kesin FIP tanısı koymamasıdır.

Veteriner hekim kedinin:

• Klinik belirtilerini,
• Yaşını ve öyküsünü,
• Fiziksel muayene bulgularını,
• Kan testlerini,
• Görüntüleme sonuçlarını,
• Varsa vücut boşluklarında biriken sıvının özelliklerini

birlikte değerlendirebilir.

Gerekli durumlarda farklı laboratuvar incelemeleri de kullanılabilir.

Bu nedenle yalnızca internette görülen belirtilere veya tek bir coronavirus testine bakarak FIP teşhisi koymaya çalışmak doğru değildir.

Coronavirus Pozitifliği FIP Demek mi?

Hayır.

Bu, yazıda özellikle vurgulamamız gereken noktalardan biri.

Feline coronavirus kediler arasında oldukça yaygındır. Coronavirus’a karşı antikor bulunması veya bazı testlerde virüsle karşılaşıldığının gösterilmesi tek başına FIP tanısı koydurmaz.

Test sonuçlarının veteriner hekim tarafından kedinin diğer bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Kedilerde FIP Tedavisi Var mı?

FIP tedavisi son yıllarda önemli ölçüde değişmiştir.

GS-441524 gibi antiviral ilaçlarla ilgili araştırmalar ve klinik uygulamalar FIP tedavisinde önemli gelişmeler sağlamıştır. Ancak ilaçların ruhsat ve erişim durumu ülkelere göre değişebilir.

Bu nedenle internet üzerinden kaynağı belirsiz ilaç satın almak veya başka bir kedi için hazırlanmış tedavi protokolünü uygulamak doğru değildir.

FIP tanısı veya güçlü FIP şüphesi bulunan kedinin tedavisi veteriner hekim tarafından planlanmalı ve takip edilmelidir.

Tedavi sürecinde kedinin klinik durumu ve laboratuvar değerlerinin izlenmesi gerekebilir.

FIP Tedavisinde Erken Başvuru Önemli mi?

FIP ciddi ve ilerleyici olabilen bir hastalık olduğu için belirtiler ortaya çıktığında veteriner değerlendirmesinin geciktirilmemesi önemlidir.

Özellikle:

• Uzun süren ateş,
• Belirgin kilo kaybı,
• Karında şişme,
• Nefes alma güçlüğü,
• Gözlerde değişiklik,
• Denge veya hareket problemleri

gibi belirtilerde veteriner hekime başvurulmalıdır.

Bu belirtilerin FIP dışında birçok nedeni olabileceğini de unutmamak gerekir.

FIP’ten Korunmak Mümkün mü?

Feline coronavirus’un yayılımını tamamen önlemek özellikle çok kedili ortamlarda zor olabilir.

Bununla birlikte hijyen uygulamaları bulaşma riskinin yönetilmesine yardımcı olabilir. Kum kaplarının düzenli temizlenmesi, yaşam alanlarının temiz tutulması ve çok sayıda kedinin küçük alanlarda yaşamasının oluşturduğu stresin azaltılması önemlidir.

Yeni bir kedinin eve katılması gibi durumlarda da veteriner hekimin önerileri doğrultusunda hareket edilebilir.

FIP İnsanlara Bulaşır mı?

Feline coronavirus, insanlarda COVID-19’a neden olan SARS-CoV-2 ile aynı virüs değildir.

FIP kedilere özgü bir hastalıktır ve insanlarda FIP hastalığına yol açmaz.

Bu iki coronavirus kavramının isim benzerliği nedeniyle karıştırılmaması gerekir.

FIP’li Bir Kedi Ne Kadar Yaşar?

Bu soruya tek bir süreyle cevap vermek doğru değildir.

Hastalığın biçimi, kedinin genel sağlık durumu, hastalığın hangi organları etkilediği ve uygun tedaviye erişim gibi birçok faktör sonucu etkileyebilir.

Özellikle günümüzde antiviral tedavilerin kullanıma girmesi nedeniyle internette bulunan eski FIP yaşam süresi bilgilerinin bir kısmı güncel tedavi olanaklarını yansıtmayabilir.

Bu nedenle bireysel prognoz veteriner hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Sonuç

Kedilerde FIP, feline coronavirus enfeksiyonuyla ilişkili olarak bazı kedilerde gelişebilen ciddi bir hastalıktır. Ancak feline coronavirus taşıyan veya testi pozitif çıkan her kedide FIP gelişmez.

İştahsızlık, kilo kaybı, uzun süren ateş, karında sıvı birikimi, nefes alma güçlüğü, göz değişiklikleri veya nörolojik belirtiler FIP dahil farklı hastalıklarla ilişkili olabilir.

Bu nedenle belirtilere bakarak evde teşhis koymak yerine veteriner hekime başvurmak gerekir. Günümüzde FIP tedavisinde antiviral ilaçlarla önemli ilerlemeler kaydedilmiş olması nedeniyle eski kaynaklardaki “FIP her durumda tedavisizdir” bilgisine dayanmak da doğru değildir.