Gastrit Nedir? Gastrit Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Gastrit, mide iç yüzeyini kaplayan koruyucu tabakanın iltihaplanması veya tahriş olmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Bazı kişilerde kısa süreli gelişebilirken bazı kişilerde uzun süre devam edebilir. Karın üst bölgesinde ağrı, yanma, bulantı ve hazımsızlık gibi şikâyetlere yol açabilir.

Gastritin tek bir nedeni yoktur. Helicobacter pylori (H. pylori) enfeksiyonu, bazı ağrı kesici ilaçların uzun süre veya sık kullanılması ve yoğun alkol tüketimi gibi farklı etkenler gastrit gelişiminde rol oynayabilir.

Peki gastrit belirtileri nelerdir ve gastrit neden olur?

Gastrit Nedir?

Midenin iç kısmında mideyi asit ve sindirim sıvılarından koruyan bir tabaka bulunur. Bu tabakanın zarar görmesi veya iltihaplanması gastrit olarak adlandırılır.

Gastrit genel olarak akut veya kronik şekilde görülebilir.

Akut gastrit, aniden ortaya çıkabilir ve daha kısa süreli olabilir. Kronik gastrit ise zaman içerisinde gelişebilir ve uzun süre devam edebilir.

Bazı kişiler gastriti belirgin bir şikâyet yaşamadan da geçirebilir. Bu nedenle yalnızca belirtilere bakılarak kesin tanı koymak mümkün değildir.

Gastrit Belirtileri Nelerdir?

Gastrit belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Hatta bazı kişilerde herhangi bir belirti görülmeyebilir.

Görülebilecek belirtiler arasında:

• Karnın üst kısmında ağrı veya yanma
• Hazımsızlık
• Bulantı
• Kusma
• Yemekten sonra dolgunluk hissi
• İştah azalması
• Şişkinlik

bulunabilir.

Bu belirtiler yalnızca gastrite özgü değildir. Reflü, ülser ve farklı sindirim sistemi sorunlarında da benzer şikâyetler görülebilir.

Gastrit Neden Olur?

Gastritin birçok farklı nedeni olabilir. En bilinen nedenlerden biri Helicobacter pylori (H. pylori) adlı bakteridir.

H. pylori mideye yerleşerek kronik gastrite neden olabilir. Enfeksiyon bazı kişilerde uzun yıllar herhangi bir belirti oluşturmadan bulunabilir.

Gastritle ilişkilendirilebilen diğer etkenlerden bazıları şunlardır:

• Bazı ağrı kesicilerin sık veya uzun süre kullanılması
• Fazla alkol tüketimi
• Mide iç yüzeyinin zamanla zarar görmesi
• Bazı otoimmün hastalıklar
• Ciddi hastalık veya fiziksel stres durumları

Özellikle nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar olarak bilinen bazı ağrı kesiciler mideyi koruyan mekanizmaları etkileyebilir.

H. Pylori ve Gastrit Arasındaki İlişki

Helicobacter pylori, gastritin önemli nedenlerinden biridir. Bakteri mide mukozasında uzun süre yaşayabilir ve kronik iltihaplanmaya neden olabilir.

H. pylori enfeksiyonunun varlığı çeşitli testlerle araştırılabilir. Nefes testi, dışkı testi veya endoskopi sırasında alınan örnekler kullanılabilir.

H. pylori tespit edilmesi durumunda doktor tarafından enfeksiyonu ortadan kaldırmaya yönelik tedavi uygulanabilir.

Gastrit Nasıl Teşhis Edilir?

Gastrit tanısında kişinin şikâyetleri ve sağlık geçmişi değerlendirilir.

Doktor gerekli gördüğünde H. pylori testleri, kan testleri veya endoskopi gibi incelemeler isteyebilir.

Endoskopi sırasında ince ve kameralı bir cihaz yardımıyla yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının başlangıç kısmı incelenebilir. Gerekirse mide dokusundan küçük bir örnek alınarak laboratuvarda değerlendirilir.

Her gastrit şikâyetinde endoskopi yapılması gerekmez. Kullanılacak yöntem kişinin yaşı, belirtileri ve risk faktörlerine göre belirlenir.

Gastrit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gastrit tedavisi altta yatan nedene göre değişir.

H. pylori enfeksiyonu bulunması durumunda doktor antibiyotikler ve mide asidini azaltan ilaçlardan oluşan bir tedavi uygulayabilir.

Mide asidini azaltmak amacıyla proton pompası inhibitörleri veya farklı mide ilaçları kullanılabilir. Kullanılacak ilaç ve tedavi süresi doktor tarafından belirlenmelidir.

Gastrite neden olduğu düşünülen bir ilaç varsa kişinin kendi başına ilacı bırakması yerine doktoruyla görüşmesi gerekir.

Gastrite Ne İyi Gelir?

Gastrit şikâyetlerini artıran yiyecek ve alışkanlıklar herkeste aynı olmayabilir. Bu nedenle kişinin kendisinde şikâyet oluşturan gıdaları gözlemlemesi faydalı olabilir.

Düzenli öğünler tüketmek, aşırı alkol kullanımından kaçınmak ve sigara kullanılıyorsa bırakmak genel mide sağlığı açısından yararlı olabilir.

Çok yağlı, aşırı baharatlı veya kişinin midesini rahatsız eden yiyeceklerin azaltılması bazı kişilerde şikâyetlerin hafiflemesine yardımcı olabilir.

Ancak beslenme değişiklikleri, gastritin nedenine yönelik tıbbi tedavinin yerine geçmez.

Gastrit ve Ülser Aynı Şey mi?

Gastrit ve mide ülseri aynı durum değildir.

Gastritte mide iç yüzeyinde iltihaplanma veya tahriş söz konusudur. Ülserde ise mide veya onikiparmak bağırsağının iç yüzeyinde daha derin bir yara oluşur.

Bununla birlikte H. pylori enfeksiyonu ve bazı ağrı kesicilerin kullanımı hem gastrit hem de ülser açısından önemli olabilir.

Bu nedenle uzun süren mide şikâyetlerinin nedeninin doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Gastrit Ne Zaman Tehlikeli Olabilir?

Bazı belirtilerde tıbbi değerlendirmeyi geciktirmemek gerekir.

Özellikle kanlı kusma, kahve telvesine benzeyen kusma, siyah veya katran görünümünde dışkı, şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı ya da belirgin halsizlik gibi durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Uzun süredir devam eden veya sürekli tekrarlayan mide şikâyetlerinin de değerlendirilmesi önemlidir.

Sonuç

Gastrit, mide iç yüzeyinin iltihaplanması veya tahriş olmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. H. pylori enfeksiyonu, bazı ilaçlar ve farklı sağlık sorunları gastritin gelişmesinde rol oynayabilir.

Tedavi ise gastritin nedenine göre planlanır. Bu nedenle uzun süren mide ağrısı, yanma, bulantı veya hazımsızlık gibi belirtilerde yalnızca evde uygulanan yöntemlere güvenmek yerine sorunun nedeninin belirlenmesi önemlidir.