Türkiye, yapay zekâ teknolojileri geliştiren girişimler, KOBİ’ler ve araştırmacıların yüksek işlem gücüne daha kolay erişebilmesi için “Herkes İçin GPU Programı” adı verilen yeni bir uygulamayı hayata geçirmeye hazırlanıyor.
2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında uygulanacak programla yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi, eğitilmesi ve çalıştırılması için ihtiyaç duyulan yüksek hesaplama kapasitesinin daha erişilebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Özellikle kendi yüksek performanslı sunucu altyapısını kurmakta zorlanan girişimler ve küçük ölçekli işletmeler açısından program önemli bir fırsat oluşturabilir.
Peki Herkes İçin GPU Programı nedir, kimler yararlanabilecek ve sistem nasıl çalışacak?
Herkes İçin GPU Programı Nedir?
Herkes İçin GPU, yapay zekâ alanında çalışan girişimlerin, KOBİ’lerin ve araştırmacıların yüksek performanslı hesaplama altyapısına erişimini kolaylaştırmayı amaçlayan bir programdır.
Uygulama, Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Kaynağı Programı kapsamında hayata geçirilecek.
Programın temelinde yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi sırasında ihtiyaç duyulan GPU yani Grafik İşlem Birimi kapasitesinin ortak bir altyapı üzerinden kullanıcılara sunulması bulunuyor.
Böylece her girişimin veya araştırmacının kendi yüksek maliyetli GPU altyapısını oluşturması yerine mevcut hesaplama kaynaklarından yararlanabilmesi hedefleniyor.
GPU Nedir ve Yapay Zekâ İçin Neden Önemli?
GPU, İngilizce “Graphics Processing Unit” ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede Grafik İşlem Birimi olarak adlandırılır.
GPU’lar başlangıçta ağırlıklı olarak bilgisayar grafiklerinin işlenmesi amacıyla geliştirilmiş olsa da paralel olarak çok sayıda matematiksel işlemi gerçekleştirebilmeleri nedeniyle günümüzde yapay zekâ teknolojilerinin en önemli donanım bileşenlerinden biri haline geldi.
Büyük dil modelleri, görüntü oluşturma sistemleri, görüntü tanıma teknolojileri ve makine öğrenmesi modellerinin eğitilmesi çok yüksek miktarda hesaplama gücü gerektirebiliyor.
Özellikle büyük yapay zekâ modellerinin eğitimi için kullanılan güçlü GPU sistemlerinin maliyetleri küçük şirketler ve bağımsız araştırmacılar açısından ciddi bir engel oluşturabiliyor.
Herkes İçin GPU Programı’nın çözmeye çalıştığı temel problemlerden biri de bu maliyet ve erişim sorunu olacak.
Herkes İçin GPU Programından Kimler Yararlanabilecek?
Programın hedef kitlesinde yapay zekâ teknolojileri üzerinde çalışan farklı gruplar bulunuyor.
Bunların başında:
Teknoloji girişimleri,
KOBİ’ler,
Üniversite araştırmacıları,
Araştırma ekipleri,
Kamu tarafından yürütülen yapay zekâ projeleri
geliyor.
Girişimler, KOBİ’ler, üniversite araştırmacıları ve kamu projeleri için farklı erişim pencereleri ve tahsis kotalarının oluşturulması planlanıyor.
Bu yapı sayesinde hesaplama kaynaklarının yalnızca büyük şirketlerin kullanımına gitmesinin önüne geçilerek daha geniş bir yapay zekâ ekosistemine ulaşılması hedefleniyor.
İlk Aşamada 2 Milyon GPU-Saat Sağlanacak
Programın en dikkat çekici ayrıntılarından biri sağlanması planlanan hesaplama kapasitesi.
İlk çağrının 6 ay içerisinde açılması öngörülüyor.
İlk aşamada en az 5 akredite yerli veri merkeziyle kapasite sözleşmesi yapılması ve araştırmacılar, girişimler ile KOBİ’lere yılda en az 2 milyon GPU-saat kredi sağlanması hedefleniyor.
Bu kapasitenin en az yüzde 40’ının teknogirişimlere ayrılması planlanıyor.
Programın ilerleyen dönemlerde ciddi şekilde büyütülmesi de hedefler arasında. Yıllık toplam GPU-saat tahsisinin 2028 yılının sonuna kadar en az 20 milyon GPU-saate çıkarılması öngörülüyor.
GPU-Saat Kredisi Nedir?
GPU-saat, bir grafik işlem biriminin belirli bir süre boyunca kullanılmasını ifade eden hesaplama ölçülerinden biridir.
Basitleştirilmiş bir örnekle bir GPU’nun bir saat boyunca kullanılması 1 GPU-saat olarak düşünülebilir.
Ancak gerçek kullanımda GPU modeli, sistem mimarisi ve kullanılan altyapıya göre sağlanan işlem kapasitesi önemli ölçüde değişebilir.
Herkes İçin GPU kapsamında uygun projelere GPU-saat kredileri tahsis edilerek yüksek hesaplama gücüne erişim sağlanması planlanıyor.
Eğitim ve çıkarım işlemleri için farklı kredi paketlerinin oluşturulması da gündemde.
TRUBA Altyapısı da Sisteme Dahil Edilecek
Program yalnızca özel veri merkezlerinden oluşmayacak.
Akredite yerli veri merkezlerinin yanı sıra TÜBİTAK ULAKBİM tarafından işletilen Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA) dahil olmak üzere ulusal yüksek başarımlı hesaplama altyapılarındaki kapasitenin ortak bir sistem altında değerlendirilmesi planlanıyor.
Böylece Türkiye’de farklı noktalarda bulunan yüksek performanslı hesaplama kaynaklarının daha verimli kullanılması amaçlanıyor.
Sadece GPU Desteği Verilmeyecek
Herkes İçin GPU Programı yalnızca işlem gücü sağlamaktan ibaret olmayacak.
GPU-saat kredilerinin uygun girişim ve KOBİ’lere yazılım, bulut ve donanım destekleriyle birlikte paket halinde sunulması planlanıyor.
Ayrıca paketlerde teknik danışmanlık ve mentörlük desteği de bulunabilecek.
Hizmet kataloğunda model barındırma ve yapay zekâ modellerinin çıkarım hizmetlerinin de yer alması öngörülüyor.
Bu nedenle program, yalnızca “GPU kiralama” sistemi olarak değil yapay zekâ projelerinin geliştirilmesini destekleyen daha kapsamlı bir altyapı modeli olarak değerlendirilebilir.
Veri Güvenliği Nasıl Sağlanacak?
Yapay zekâ projelerinde kullanılan verilerin ve geliştirilen modellerin korunması programın önemli başlıklarından biri olacak.
Programa dahil olacak veri merkezlerinin akreditasyonunda:
Veri güvenliği,
Enerji verimliliği,
Hizmet sürekliliği,
Model ve kodların korunması,
Fikri mülkiyet haklarının korunması
gibi kriterlerin dikkate alınması planlanıyor.
Programın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından yürütülmesi öngörülüyor.
Türkiye Neden GPU Yatırımı Yapıyor?
Yapay zekâ yarışında yalnızca güçlü yazılım modellerine sahip olmak yeterli değil. Bu modelleri geliştirebilmek için yüksek hesaplama kapasitesine de ihtiyaç duyuluyor.
Bu nedenle veri merkezleri ve GPU altyapıları ülkelerin yapay zekâ stratejilerinde giderek daha önemli hale geliyor.
Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı da bu alanda önemli hedefler içeriyor.
Plan kapsamında 2030 yılına kadar Türkiye’nin veri merkezi kurulu gücünün en az 1 gigavata çıkarılması hedefleniyor.
Aynı zamanda veri merkezi ve yapay zekâ alanında özel sektör ağırlıklı en az 10 milyar dolarlık yatırımın harekete geçirilmesi amaçlanıyor.
Herkes İçin GPU Başvurusu Nasıl Yapılacak?
Programın başvuru süreci henüz başlamadı.
Açıklanan plana göre ilk çağrının 6 ay içerisinde açılması bekleniyor. Başvuruların nasıl gerçekleştirileceği, hangi projelerin kabul edileceği ve GPU kredilerinin hangi kriterlere göre dağıtılacağı çağrı döneminde netleşecek.
Bu nedenle programa başvurmayı planlayan girişimlerin, KOBİ’lerin ve araştırmacıların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılacak resmî duyuruları takip etmesi gerekiyor.
Başvuru koşulları açıklanmadan internette yer alan herhangi bir form veya bağlantının resmî başvuru sistemi olduğu varsayılmamalıdır.
Herkes İçin GPU Türkiye’nin Yapay Zekâ Ekosistemini Nasıl Etkileyebilir?
Program planlandığı şekilde uygulanırsa en önemli etkilerinden biri yapay zekâ geliştirme maliyetlerinin azaltılması olabilir.
Özellikle erken aşamadaki teknoloji girişimleri açısından güçlü GPU altyapısına erişmek önemli bir maliyet kalemi oluşturuyor.
Ortak hesaplama kapasitesinin kullanıma açılması, daha küçük ekiplerin büyük yatırımlar yapmadan yapay zekâ modellerini test edebilmesine ve geliştirebilmesine yardımcı olabilir.
Üniversiteler açısından ise araştırmacıların daha yüksek hesaplama kapasitesi gerektiren projeler üzerinde çalışmasını kolaylaştırabilir.
Uzun vadede programın başarısı; sağlanan GPU kapasitesi, başvuru şartları, kaynakların hangi projelere tahsis edildiği ve kullanıcıların altyapıya ne kadar kolay erişebildiği gibi faktörlere bağlı olacak.
Sonuç
Herkes İçin GPU Programı, Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı’nın hesaplama altyapısı tarafındaki önemli adımlarından biri olmaya hazırlanıyor.
Program kapsamında girişimlerin, KOBİ’lerin ve araştırmacıların yüksek performanslı GPU kaynaklarına daha kolay erişebilmesi hedefleniyor.
İlk aşamada yılda en az 2 milyon GPU-saat kapasite sağlanması, bunun en az yüzde 40’ının teknogirişimlere ayrılması ve yıllık toplam kapasitenin 2028 sonuna kadar en az 20 milyon GPU-saate çıkarılması planlanıyor.
Program henüz başvuru aşamasına geçmediği için bundan sonraki en önemli gelişme ilk çağrının yayımlanması olacak. Başvuru tarihleri, şartları ve tahsis kriterleri açıklandığında programın girişimler ve araştırmacılar açısından sağlayacağı somut avantajlar daha net görülebilecek.
