Paketli gıdaların içerik listesini incelerken E122 koduyla karşılaşabilirsiniz. E122, karmoisin (azorubin) adı verilen sentetik bir renklendiriciyi ifade eder. Özellikle kırmızı ve bordoya yakın tonların elde edilmesi amacıyla bazı gıdalarda kullanılabilir.

Karmoisin nedir? sorusunun kısa cevabı; belirli ürünlere renk vermek amacıyla kullanılan, azo boya grubunda yer alan sentetik bir gıda renklendiricisidir.

Karmoisin, doğal olarak meyve veya sebzelerden elde edilen bir pigment değildir. Kullanılabileceği gıdalar ve kullanım miktarları ise ilgili gıda mevzuatıyla sınırlandırılır.

Karmoisin E Kodu Nedir?

Karmoisinin Avrupa gıda katkı maddeleri sistemindeki kodu E122‘dir.

Bir gıda etiketinde E122 gördüğünüzde bu ifade karmoisin/azorubin renklendiricisini belirtir.

Burada önemli bir ayrım yapmak gerekir: Bir katkı maddesinin başında “E” kodu bulunması, o maddenin otomatik olarak zararlı olduğu anlamına gelmez.

E numaraları, Avrupa Birliği’nde değerlendirilen ve belirli kullanım koşulları altında izin verilen gıda katkı maddelerini tanımlamak amacıyla kullanılan bir sistemdir.

Karmoisin Neden Kullanılır?

Gıda üretiminde renk, ürünün görünümü üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir.

Üretim ve saklama sırasında doğal rengini kaybedebilen bazı ürünlerde veya belirli bir görünüm elde edilmek istendiğinde renklendiriciler kullanılabilir.

Karmoisin de özellikle kırmızıdan bordoya uzanan renk tonlarının elde edilmesine yardımcı olan renklendiricilerden biridir.

Ancak kırmızı renkteki her gıdanın karmoisin içerdiğini düşünmek doğru değildir. Aynı veya benzer renkleri sağlayabilecek çok sayıda farklı renklendirici bulunmaktadır.

Karmoisin Hangi Gıdalarda Bulunur?

E122’nin kullanılabileceği ürünler ülkenin gıda mevzuatına ve ürün kategorisine göre değişebilir.

İzin verilen kullanım alanlarında çeşitli:

• Şekerlemeler,
• Tatlılar,
• Bazı içecekler,
• Soslar,
• Dekorasyon ürünleri,
• İşlenmiş gıdalar

gibi ürünlerde renklendirici olarak karşımıza çıkabilir.

Fakat “bu ürün grubunda mutlaka karmoisin vardır” şeklinde bir genelleme yapmamak gerekir.

Bir üründe E122 bulunup bulunmadığını anlamanın en güvenilir yolu içindekiler listesini kontrol etmektir.

Karmoisin ile Karmin Aynı mı?

Hayır. İsimleri birbirine benzediği ve ikisi de kırmızı tonlar elde etmek için kullanılabildiği için sıkça karıştırılırlar.

Karmoisin (E122) sentetik bir azo renklendiricisidir.

Karmin (E120) ise koşnil böceğinden elde edilen karminik asitle ilişkili bir renklendiricidir.

E120 ile E122 Arasındaki Fark Nedir?

İki katkı maddesi arasındaki temel farklardan biri kökenleridir.

E120 (karmin): Hayvansal kökenlidir ve koşnil böceklerinden elde edilir.

E122 (karmoisin): Sentetik olarak üretilen bir azo renklendiricisidir.

Her ikisi de kırmızı tonları oluşturmak amacıyla kullanılabilse de kimyasal yapıları ve kaynakları birbirinden farklıdır.

Özellikle vegan beslenen kişiler açısından bu ayrım önemlidir.

Karmoisin Vegan mı?

Karmoisin, karmin gibi böceklerden elde edilmez. Sentetik bir renklendiricidir.

Ancak bir katkı maddesinin kendisinin hayvansal kökenli olmaması, E122 içeren bütün ürünlerin otomatik olarak vegan olduğu anlamına gelmez.

Ürünün diğer bileşenlerinde süt, jelatin veya başka hayvansal kaynaklı maddeler bulunabilir.

Bu nedenle vegan tüketicilerin ürünün yalnızca E koduna değil, içindekiler listesinin tamamına bakması gerekir.

Karmoisin Zararlı mı?

Bu soruya yalnızca “zararlı” veya “zararsız” şeklinde cevap vermek doğru olmaz.

Gıda katkı maddelerinin güvenliği değerlendirilirken kullanılan miktar önemlidir. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) gibi kuruluşlar gıda katkı maddeleri için bilimsel güvenlik değerlendirmeleri gerçekleştirir.

Bir maddenin belirli koşullarda gıdalarda kullanımına izin verilmesi, tüketicilerin istediği miktarda saf katkı maddesi tüketebileceği anlamına da gelmez.

Temel yaklaşım, katkı maddelerinin mevzuatta izin verilen ürünlerde ve belirlenen miktarlarda kullanılmasıdır.

Karmoisin Çocuklarda Hiperaktivite Yapar mı?

E122 hakkında internette en çok tartışılan konulardan biri çocukların aktivite ve dikkat düzeyi üzerindeki olası etkileridir.

Avrupa Birliği mevzuatında karmoisin dahil belirli renklendiricileri içeren gıdalarda, çocukların aktivitesi ve dikkati üzerinde olumsuz etki olabileceğine ilişkin özel uyarı ifadesi bulunması gerekebilir.

Ancak bu bilgiyi “E122 tüketen her çocuk hiperaktif olur” şeklinde yorumlamak doğru değildir.

Çocukların beslenmesi veya davranışlarıyla ilgili endişe varsa değerlendirme çocuk doktoruyla yapılmalıdır.

Karmoisin Alerji Yapar mı?

Bazı kişiler belirli gıda katkı maddelerine karşı hassasiyet gösterebilir.

Bir ürün tüketildikten sonra:

• Kurdeşen,
• Yaygın kaşıntı,
• Dudak veya dilde şişme,
• Nefes almada güçlük

gibi ciddi alerjik reaksiyon belirtileri ortaya çıkarsa tıbbi yardım alınmalıdır.

Ancak herhangi bir reaksiyonun yalnızca ürünün içerisinde E122 bulunmasına bakılarak karmoisine bağlanması doğru değildir. Üründe çok sayıda başka bileşen bulunabilir.

Karmoisin Yasak mı?

İnternette E kodları hakkında sık sık “Bu katkı maddesi yasaklandı” şeklinde içeriklerle karşılaşılabiliyor.

Burada ülke ve mevzuat ayrımı önemlidir.

Bir katkı maddesinin kullanımına ilişkin kurallar ülkeden ülkeye değişebilir. Ayrıca hangi ürün kategorilerinde ve hangi miktarlarda kullanılabileceğine ilişkin sınırlamalar bulunabilir.

Dolayısıyla “dünyada yasak” veya “her üründe serbest” gibi genellemeler yerine Türkiye’deki güncel gıda mevzuatının dikkate alınması gerekir.

Gıdada Karmoisin Kullanılması Tağşiş midir?

Hayır. Bir ürün kategorisinde kullanımına izin veriliyorsa, belirlenen miktarlarda kullanılıyor ve tüketiciye mevzuata uygun şekilde bildiriliyorsa karmoisin bulunması tek başına gıdada tağşiş anlamına gelmez.

Tağşiş, ürünün niteliğinin veya içeriğinin tüketiciyi yanıltacak şekilde değiştirilmesiyle ilgili farklı bir konudur.

Etikette Karmoisin Nasıl Anlaşılır?

Paketli ürünlerde ilk bakacağımız bölüm içindekiler listesidir.

Karmoisin kullanılan bir üründe mevzuata uygun biçimde katkı maddesinin fonksiyonu ve adı veya E kodu gibi bilgiler yer alabilir.

Tüketici açısından ezberlenmesi gereken temel bilgi oldukça basit:

E122 = Karmoisin (Azorubin)

E120 = Karmin

Bu ikisini birbirinden ayırmak özellikle hayvansal kaynaklı katkı maddelerinden kaçınan tüketiciler açısından önemlidir.

Karmoisin Hakkında Sık Sorulan Sorular

E122 nedir?
E122, karmoisin veya azorubin olarak bilinen sentetik gıda renklendiricisinin kodudur.

E122 böcekten mi yapılır?
Hayır. Böcek kökenli renklendiriciyle karıştırılmasının nedeni çoğunlukla karmine benzeyen ismidir. Böcek kökenli olan karmin E120’dir.

Karmoisin doğal mı?
Hayır. Karmoisin sentetik bir azo renklendiricisidir.

Karmoisin ile karmin aynı mı?
Hayır. Karmoisin E122, karmin ise E120 koduyla tanımlanan farklı renklendiricilerdir.

Kırmızı gıdaların hepsinde E122 bulunur mu?
Hayır. Çok sayıda farklı renklendirici kullanılabileceği gibi bazı gıdaların rengi doğal bileşenlerinden de kaynaklanabilir.

Sonuç

Karmoisin, gıdalarda kırmızı ve bordoya yakın tonların elde edilmesi amacıyla kullanılabilen sentetik bir azo renklendiricisidir ve E122 koduyla tanımlanır.

Sıklıkla karmin ile karıştırılsa da iki madde aynı değildir. Karmin E120 ve böcek kökenliyken karmoisin E122 ve sentetiktir.

Bir ürünün karmoisin içerip içermediğini anlamanın en güvenilir yolu ambalaj üzerindeki içindekiler listesini kontrol etmektir. Katkı maddeleri konusunda değerlendirme yaparken sosyal medyadaki “E kodu varsa zararlıdır” gibi genellemeler yerine güncel gıda mevzuatı ve güvenilir bilimsel kaynaklar esas alınmalıdır.