Güneş kremi alırken ambalaj üzerinde SPF 30, SPF 50 veya benzeri ifadelerle karşılaşırız. Peki SPF nedir ve bu rakamlar ne anlama gelir?

SPF, İngilizce “Sun Protection Factor”, yani güneşten koruma faktörü ifadesinin kısaltmasıdır. Temel olarak bir güneş koruyucunun, doğru kullanıldığında güneşin UVB ışınlarına karşı sağladığı korumanın ölçüsünü ifade eder.

Ancak SPF değeri hakkında sık yapılan bir hata vardır: SPF 50’nin SPF 25’in tam iki katı koruma sağladığını düşünmek doğru değildir. Ayrıca yüksek SPF kullanmak, güneşte sınırsız süre kalınabileceği anlamına gelmez.

SPF Ne İşe Yarar?

Güneş ışığı farklı türlerde ultraviyole ışın içerir. Cilt açısından özellikle UVA ve UVB ışınları önemlidir.

UVB ışınları güneş yanığının başlıca nedenlerinden biridir ve cilt kanseri gelişiminde rol oynar. UVA ışınları da cildin erken yaşlanmasına katkıda bulunabilir ve cilt üzerinde farklı zararlı etkilere sahiptir.

SPF değeri esas olarak UVB’ye karşı korunmayı ifade eder. Bu nedenle güneş kremi seçerken yalnızca SPF rakamına bakmak yerine ürünün UVA koruması da dikkate alınmalıdır.

SPF 30 Ne Demek?

SPF 30, uygun miktarda ve doğru şekilde uygulanan ürünün UVB ışınlarına karşı belirli düzeyde koruma sağladığını ifade eder.

Ancak bunu basitçe:

“Normalde 10 dakikada yanıyorsam SPF 30 ile 300 dakika güneşte kalabilirim.”

şeklinde yorumlamak doğru değildir.

Korumanın gerçek hayattaki etkinliği uygulanan ürün miktarı, terleme, yüzme, ürünün ciltten silinmesi ve güneş ışığının yoğunluğu gibi birçok faktörden etkilenebilir.

SPF 50 Ne Demek?

SPF 50 de SPF 30 ile aynı ölçüm sistemini kullanır ancak UVB’ye karşı daha yüksek koruma sağlar.

Burada önemli olan, sayıların doğrusal şekilde yorumlanmamasıdır. SPF değeri yükseldikçe koruma artsa da SPF 50, SPF 25’in iki katı koruma sağlıyor şeklinde basit bir hesap yapılamaz.

Yüksek SPF değeri de güneş koruyucunun gün boyunca tekrar uygulanmasına gerek olmadığı anlamına gelmez.

SPF 30 mu SPF 50 mi?

Bu sorunun cevabı kişinin cilt özelliklerine, güneşe maruz kalma koşullarına ve kullanılan ürüne göre değişebilir.

Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), güneş koruyucu seçerken SPF 30 veya üzeri, geniş spektrumlu ve suya dayanıklı ürünlerin tercih edilmesini öneriyor.

Özellikle açık havada uzun süre bulunacak kişilerde yeterli koruma faktörü kadar ürünün doğru miktarda kullanılması ve gerektiğinde yeniden uygulanması da önemlidir.

Geniş Spektrumlu Güneş Kremi Nedir?

Ambalajdaki “broad spectrum” veya “geniş spektrum” ifadesi önemlidir.

SPF esas olarak UVB korumasını gösterirken geniş spektrumlu ürünler hem UVA hem de UVB ışınlarına karşı koruma sağlamayı amaçlar.

Bu nedenle güneş kremi seçerken sadece ambalajdaki büyük SPF rakamına odaklanmamak gerekir.

Güneş Kremi Ne Kadar Sürülmeli?

Güneş koruyucunun laboratuvar testlerinde sağladığı korumaya yaklaşabilmesi için yeterli miktarda uygulanması gerekir.

AAD, yetişkinlerin açıkta kalan vücut bölgeleri için yaklaşık bir shot bardağını dolduracak miktarda güneş koruyucuya ihtiyaç duyabileceğini belirtiyor. Yüz gibi daha küçük bölgelerde doğal olarak daha az ürün kullanılır.

Ürünün ambalajındaki kullanım talimatları da dikkate alınmalıdır.

Güneş Kremi Ne Zaman Sürülmeli?

Güneş koruyucunun dışarı çıkmadan önce uygulanması ve açıkta kalan cilt bölgelerinin unutulmaması önemlidir.

Kulaklar, boyun, ayakların üst kısmı ve saçın seyrek olduğu kafa derisi gibi bölgeler kolayca gözden kaçabilir.

AAD, güneş koruyucunun dışarı çıkmadan yaklaşık 15 dakika önce uygulanmasını öneriyor.

Güneş Kremi Kaç Saatte Bir Yenilenmeli?

Güneş koruyucu sabah bir kez sürülüp bütün gün aynı korumayı sağlayan bir ürün gibi düşünülmemelidir.

Genel öneri, açık havadayken güneş koruyucuyu yaklaşık iki saatte bir yeniden uygulamak; yüzme veya terleme sonrasında ise ürünün kullanım talimatına göre tekrar sürmektir.

Suya dayanıklı ibaresi de ürünün tamamen “su geçirmez” olduğu anlamına gelmez.

Yüksek SPF Kullanmak Tek Başına Yeterli mi?

Hayır. Güneşten korunmayı yalnızca güneş kremine bırakmamak gerekir.

Gölge kullanmak, uygun kıyafetler giymek, güneş gözlüğü ve şapka kullanmak gibi yöntemler de güneşten korunmanın parçalarıdır.

FDA da güneş koruyucunun diğer güneşten korunma önlemleriyle birlikte kullanılmasını öneriyor.

SPF Hakkında Sık Yapılan Hatalar

En yaygın hatalardan biri yüksek SPF kullanıldığında gün boyunca tekrar uygulamaya gerek olmadığını düşünmektir.

Diğer hatalar arasında çok az ürün kullanmak, sadece güneşli günlerde güneş koruyucu düşünmek ve UVA korumasını göz ardı ederek yalnızca SPF rakamına bakmak sayılabilir.

Bir başka önemli nokta da güneş koruyucunun güneş altında geçirilen süreyi bilinçsizce uzatmak için kullanılmamasıdır.

Sonuç

SPF, güneş koruyucunun UVB ışınlarına karşı sağladığı korumayı ifade eden bir ölçüdür. SPF 30 ve SPF 50 arasında koruma düzeyi açısından fark vardır ancak rakamları doğrudan birbirinin katı şeklinde değerlendirmek doğru değildir.

Güneş koruyucu seçerken SPF değerinin yanında geniş spektrumlu koruma, suya dayanıklılık ve doğru kullanım da önemlidir. Güneş kremi ise şapka, kıyafet ve gölge gibi diğer korunma yöntemlerinin yerine değil, onlarla birlikte kullanılmalıdır.